Haber Ajanda Dergisi | Sayı: 146 | Ocak 2019

23 ocak 2019 Doç. Dr. Ergin Ergül erginergul.ajanda@gmail.com ilki, son Emevî Halîfesinin en üst düzey bürokratı olan Abdülhamid el-Kâtib’in risale türündeki “Bürokratla- ra Mektup” adlı eseridir. 1 Bu eser, alanında aynı tür eserler için öncü ve ilham kaynağı olmuştur. Yazar bu eserde, bürokrasinin devlet için öne- mini, bürokratın niteliklerini ve ödevlerini, bürokrasinin meslek etiğini ve bürokratla- rın davranış kurallarını, bü- rokratların kendi aralarında, âmirleri ve astları arasında ve yönetilenlerle olması gereken ilişkileri “ efradını cami ağya- rını mani” yani “ alınmaması gerekenleri dışarıda bırakan, alınması gerekli olanları ise içine alan şekilde”, kısacası tam ve eksiksiz olarak içer- mektedir. Bürokratlara kendi meslek- lerinde başarı temennisi ile başlayan ve özetle bürokrasi- nin meslekî davranış kural- larını ve kamu görevlilerine ilişkin etik ilkeleri ortaya ko- yan bu eser, dönemin devlet hiyerarşisi içinde bürokratla- rın konumunu göstermesinin yanında, güçlü ve istikrarlı bir devlette olmaları gereken konumu ve görmeleri gere- ken işlevi de ortaya koyar. Öncübir Müslümanbürokrat- yazar: Abdülhamid Kâtib Yazarın doğum yeri ve yılı hakkında kesinlik taşımayan bilgilere sahibiz. Muhteme- len Fırat kenarındaki Enbâr kasabasında, 688 yılında veya daha az taraftar bulan görüşe göre Şam’da, 705 yılında, Emeviler döneminde (666- 750) doğdu. Çocukluğunda ailesinin önce Rakka’ya, sonra da Şam’a göçerek oraya yerleştiği belirtilmektedir. Dolayısıyla Abdülhamid, eğitimini dönemin Emevî Doğu ve İslâm kültüründe bu konunun önemini bilen ve kendileri de bürokratik görevlerde bulunmuş devlet adamları-düşünürler, kaleme aldıkları siyasetname tarzı eserlerde bürokrasinin öne- mine ve bürokratların nite- liklerine ilişkin de önemli ve eskimez tespit ve değerlen- dirmelerde bulunmuşlardır. Diğer yandan bazı devlet adamı ve bürokrat düşünür- ler, bürokrasinin davranış kurallarını ve bürokratlar için etik ilkeleri belirleyen müstakil kılavuz eserler or- taya koymuşlardır. Bunların

RkJQdWJsaXNoZXIy NTkwNDg0