96
mart
2014
HABER
A JANDA
SÖYLEŞ İ
>> KırımTatarlarının lideri,
Ukrayna milletvekili ve insan
hakları savunucusu Musta-
fa Abdülcemil Kırımoğlu,
Kırım’ın en eski halkı olan
KırımTatarlarının demokrasi,
hukuk devleti, bireysel özgür-
lükler ve Avrupa Birliği üyeliği
perspektifi sahibi olan bir ül-
kede yaşamak istediğini belir-
terek uluslararası kamuoyunu
Ukrayna’nın toprak bütünlüğü
ve demokrasisini “acil olarak”
desteklemeye ve Rusya’nın
Kırım’ı işgal etmesini engelle-
meye çağırdı.
5
Mart 2014 günü,
Belçika’nın başkenti Brüksel’de
olağanüstü toplanan NATO-
Rusya Konseyi, Ukrayna’daki
gelişmeleri ele aldığı toplantı-
nın sonunda, NATO’nun Rus-
ya ile ortak deniz misyonunu
askıya alma, alt düzey sivil ve
askerî toplantıları durdurma
ve NATO-Rusya işbirliğinin
tümünü gözden geçirme kararı
aldığını açıkladı.
Kırım, bizi, hem tarihi bağ-
larımız, hem de orada yaşayan
soydaşlarımız açısından çok
yakından ilgilendiriyor. Olay-
ların ilk başladığı günlerde,
Türkiye’de yaşayan ve Ukrayna
ile Kırım’daki gelişmeleri büyük
bir endişeyle izleyen 5 milyon
KırımTürkünden biri olan ve
halen KırımTürkleri Kültür-
Yardımlaşma Derneği Tekirdağ
Şubesi ve Tekirdağ Türk Ocağı
Başkanı gazeteci-yazar Hasan
Erge’den, Rusya’nın Kırım
atağını Haber Ajanda okuyu-
cuları için değerlendirmesini
rica ettik.
***
Ant etkenmen…”
Kırım’ınRuslar açısından
taşıdığı önemnedir? Kırım
Tatarları bu tarihî konuya
nasıl bakıyorlar?
Rusların daima Kırım’da
gözü olmuştur. Bu, “sıcak de-
nizlere inme” şeklinde tanım-
lanabilecek milli emelleriyle
örtüşen bir durumdur. Nitekim
Kırım, Osmanlı’ya bağlı iken
1774
Kaynarca Antlaşması’yla
bağımsızlık statüsüne geçiril-
miş, 1783 yılında da yine böyle
ani bir gece baskınıyla Çarlık
tarafından ilhak edilmiş, 200
yıl boyunca Rusların elinde
kalmıştır.
1917
Sovyet devrimiyle
birlikte yeni kurulmuş bulunan
KırımTatar Cumhuriyeti,
1918’
de yeniden Sovyet toprağı
haline getirilirken, Devlet Baş-
kanı Numan Çelebi Cihan (33
yaşındaydı) kurşuna dizildi ve
cesedi parçalanarak Karadeniz’e
atıldı. Bunu unutmayan Kırım
Tatarları, Numan Çelebi Cihan
tarafından yazılan “Ant Etken
Men” (Yemin Ettim Ben) şiiri-
ni milli marş yaptı.
Ruslar,Tatarlardan nefret
etmekte ve onlara nerede olursa
olsun hayat hakkı tanımak
istememektedir. Bu hâl, Rus
milli şuurunun bir yansımasıdır
ve katiyen yok edilemez.
Kırım, 1954 yılında Ko-
münist Politbüro tarafından
Ukrayna’ya hediye edildi. 1990
yılında Sovyetler dağılınca
da Ukrayna’ya bağlı özerk bir
cumhuriyet olarak kaldı. Ancak
Ruslar, bunu içlerine bir türlü
sindiremediler. Putin veya her-
hangi bir Rus devlet başkanı
fark etmez, onların nazarında
Kırım, tarihsel olarak kendi
milli topraklarıdır.
25
Aralık 1991 yılında Sov-
yetler Birliği dağılmış, fakat
onun yerine bir araya gelen
Belarus, Ukrayna ve Rusya baş-
kanları, Sovyetler Birliği’ni fesh
ettiklerini, bunun yerine Ba-
ğımsız Devletler Topluluğu’nu
(
BDT) kurduklarını açıkla-
mışlardı. Putin’in BDT vası-
tasıyla yeniden eski topraklara
kavuşmak istediği öteden beri
biliniyor. Dolayısıyla Yanukoviç
ülkeden kovulunca, Putin de
BDT’nin varlığına halel gel-
mesini önlemek üzere Kırım’a
çıkarak bir gözdağı girişiminde
bulunmuştur.
KırımTürkleri nasıl etkile-
necek bu durumdan?
KırımTürkleri,
Rusya’nın kucağına düşmemek
içinUkrayna hükümeti ile beraber hareket etmek
zorunda.