100
mart
2014
HABER
A JANDA
SÖYLEŞ İ
mak hesabı açısından bir fayda-
ları olabilir.
Yine de destek almak için
iletişimkuruldumu?
Mustafa Cemiloğlu’nun Türk
dünyası üzerindeki saygınlığı,
etkisi ve diplomatik gücü çok
büyük. Onun temasları olacak.
Bu devletler, büyük devletler
arasında küçük kalacaklar tabiî
ki... Ama iş, dönüp dolaşıp
buraya gelecek. Yani onlarla her
hâlükârda görüşülecek.
Peki yasavaş?!
Taraflar savaşı göze alabilir-
ler mi gerçekten?
Kırım’ın iki buçuk milyonluk
nüfusu var. Yüzde 60, yani aşağı
yukarı bir buçuk milyonu Rus
kökenli. Eğitim, çarşı-pazar dili
Rusça. Rus yanlıları, fanatikler
ve oligarklar, Kırım Özerk
Cumhuriyeti’nin Rusya’ya
bağlanmasını istiyorlar. Putin
ise eski Sovyet gücüne ulaşmak
istiyor ve bunun için de ülkenin
ekonomisini güçlendirdi, hazi-
nesini para ile doldurdu.
Rusya’nın, Ukrayna’dan
kiralayarak kullandığı” devasa
deniz üssünün 2015’te sona
eren kira sözleşmesini 2040’a
kadar uzattılar. Ama kira söz-
leşmeleri her an bozulabileceği
için Putin, orayı ilhak ederek
ya da tam kontrol altına alarak
manevra alanını genişletmek
ister. Fakat orası, aynı zamanda
da Ukrayna toprağı. Ve Ukray-
na anayasası, ne plebisit, ne de
referanduma izin veriyor. Yani
ayrılığa yol açabilecek oylama-
ları yasaklamış. Hem Ukrayna,
Kırım’ı Rusya’ya niye bıraksın
ki, halk istese de bırakmaz. Za-
ten Ukrayna da açık açık, “Biz
size toprak vermeyiz” diyor.
60-70
milyon nüfusu olan bir
ülke orası, küçük bir devlet de-
ğil ki…Üstelik Ukrayna halkı
da kültürlü bir halk, “Rusya
bize gözüktü, Kırım’ı verelim”
demez. Onlar verse bile, Batı
buna razı gelmez artık.
Putin, Rusların can güven-
liğinden bahsediyor…
Rus askerleri, Ukrayna’dan
izin almadıkça üssün dışına
çıkamıyordu. Ama şimdi herşe-
yi aştılar. Sokaklarda canlarının
istediği gibi tanklarıyla geziyor-
lar. Ama Putin ne diyor? “Hem
askerî üssümün, hem de ora-
daki Rus vatandaşlarımın can
güvenliği yok. Ben bunu sağla-
yacağım.”Yani Rusya, üçüncü
bir dünya savaşını çıkarmaya
karar verdiyse, bir bahaneyle
yapacaktır bunu. Yok, eğer
lokalize bir şeye niyetlendiyse
yine yapar yapacağını.
KırımTürklerinin
istediği şey…
Ukrayna halkının bir kıs-
mının, AB’ye üye olmayı
ölecek ve öldürecek kadar
önemsemesi” hakkında ne
düşünüyorsunuz?
Sovyet sistemi, insan hak-
larının olmadığı hantal bir
yapıydı. İnsanlar, standart Batı
kültürünü, teknolojisini, insan
haklarını aradı. Yani Ukrayna,
hem Hıristiyanlık kültürü açı-
sından, hem de demir perdeden
kurtulmak için, Avrupa’nın bir
parçası olarak yaşamak istiyor.
Anlaşılan, KırımTürkleri de
aynı şekilde düşünüyor, Kırım
Türkleri için de doğru olan bu.
Neden?
Çünkü KırımTürkleri, Sov-
yet rejiminde çok zulüm gördü-
ler ve hatta yok olma tehlikesi
ile karşılaştılar. Dolayısıyla tek-
rar Rusya’yı istemezler. Ukray-
na hükümeti onlara imkânlar
sağlıyor,Türkiye’den de destek
gidiyor.Türkiye, Ukrayna ve
Kırım arasındaki iletişim de
son derece arttı. Doğal olarak,
bu son olaylarda KırımTatarla-
rı da hürriyetçi, liberal sisteme
Evet!” diyen siyasî partilerin
yanında yer aldı. Ukrayna’nın
büyük çoğunluğu ise Sovyet
rejimini istemiyor.
KırımileTürkiye’yi
kıyas edince…
Ukrayna halkını kışkır-
tanlarlaGezi olaylarını
kışkırtanlar aynı.Dolayısıy-
la Amerika ve Avrupa’nın
oyunudur bu” diyorlar, siz
ne dersiniz?
Soros Vakfı’na bağlanıyor
da…Şimdi Amerika’nın par-
mağının olmadığı yer var mı?
Rusya öyle bir noktaya geldi
ki, hani diyorsunuz ki, “Ya bu
Soros nerede? Şu işe bir el atsa
da Ukrayna, Rusya’nın eline
düşmese”…
Göstericilere para dağıtıldı-
ğı da iddia edildi ama…
Onlar küçük detaylar. Res-
min bütününe baktığımızda,
Ukrayna halkı AB ile beraber
yaşamak istiyor ve kendi kül-
türleri açısından da bunda bir
problem yok. Bizim açımızdan
problem var ki onlar Hıristiyan,
biz Müslümanız.
MüslümanKırımTürkleri
için problem yokmu?
KırımTürkleri, Rusya’nın
kucağına düşmemek için Uk-
rayna hükümeti ile beraber
hareket etmek zorunda.
Türkiye nasıl bir tutum
içinde olmalı?
Türkiye, sadece “Kırım
Tatarlarının haklarını koruyo-
rum” diye hareket ederse, Batı
dünyasından taraftar bulamaz.
Ama Ukrayna’nın toprak bü-
tünlüğü içerisinde olaya yak-
laşırsa, Batı’ya entegre olarak
hareket eder. Yani ABD-AB
de buraya bir şekilde müdahale
etsin. Önemli olan Rusya’nın,
Ukrayna’nın üzerine çökme-
mesidir.
DİPNOT:
Ukrayna’nın 17 Ocak
2010’
daki son başkanlık seçim-
lerinde, Rusya yanlısı Yanukoviç
yüzde 48,95 ile Cumhurbaşka-
nı seçilmişti. AB üyeliğini savunan
Timeşenko’nun oy oranı ise yüz-
de 45,47 idi.