99
mart
2014
Kırım’ın işgali, en başta
Ukrayna’yı etkileyecektir. Bu,
bir nevi eski Sovyet toprakla-
rının yeniden Rusya’ya ilhakı
niyetlerinin bir nişanesi olacak-
tır. İrili ufaklı Litvanya, Leton-
ya gibi eski Sovyet devletçikleri
de tedirgin olacaklardır. Aslında
bu durum, NATO ve AB’ye
girmeye niyetli bütün Sovyet
ülkelerini etkileyecektir. Çünkü
Ukrayna, AB’ye girmeye niyet-
lenmiş, Rus yanlısı Yanukoviç
iktidarı buna rıza göstermeyin-
ce malum olaylar patlamıştır.
Bildiğiniz gibi Yanukoviç,
şimdi Moskova’da bulunuyor.
Putin, eski Sovyetleri bu defa
Rusya Federasyonu etrafında
toplamayı istemektedir.
Sizce bu iş nerelere varacak?
Rusya’nın, bu işin peşini
bırakmayacağı kesindir. Ancak
daha büyük politik manevralara
uygun olarak, elini Suriye’de
güçlendirme pazarlığına gi-
rişebilir. Çünkü Rusya’nın iki
büyük deniz üssünden biri
Sivastopol’da (Kırım), bir diğeri
Tartus’da (Suriye) bulunuyor.
Suriye rejimine tam müdahale
edilememesinin sebebi, bu
askeri üssün varlığıdır.
Rusya, Suriye üzerinden
Ortadoğu’da kuvvetli ol-
mayı göz ardı etmeyecektir.
Kırım’daki işgalin kaldırılması-
nın şartı olarak “Suriye rejimini
serbest bırakın” pazarlığı yapıla-
bilir. Kırım’daki şartlarını düne
göre daha kuvvetli hale geti-
rerek Batı’nın ve Türkiye’nin
Suriye politikalarını ters yüz
etmek, Rusya’nın yüksek itibarı
için bir fırsattır. Yani Rusya,
hem Kırım’da, hem Suriye’de,
hem de Ukrayna üzerinde oto-
rite tesis etmeden bu işin peşini
bırakmak istemeyecektir.
Bu durumbölgesel bir sava-
şa sebep olabilir mi?
Ukrayna Başbakanı Arsenik
Yatsenyuk, Rusya’ya çok sert bir
cevap vererek “Sonu savaş olur!”
dedi. Ayrıca Ukrayna’nın ge-
çici devlet Başkanı Oleksandr
Turçinov, Rusya’nın Kırım’ı
ilhak etmek istediğini belirtti.
Demek oluyor ki Ukrayna,
Rusların niyetini iyi biliyor
ve ona göre dünyayı uyarıyor.
Ukrayna’nın başına gelen bu iki
devlet adamının da Batı yanlısı
olduğunu bilelim.
Buna karşılık, Putin’in Kırım
konusundaki açık niyeti ortaya
çıkmaya başlamıştır. Bunu ne-
reden anlıyoruz? Cihan Haber
Ajansı’nın verdiği habere göre,
Rusya Devlet Başkanı Vladimir
Putin, Kırım’a asker gönderil-
mesi için parlamentodan yetki
istemiştir.
Sonuç olarak diyebiliriz
ki, “bu işgal, tüm dünyayı
etkileyecektir”. Rusya’nın
milli emellerinden tutun da
Ukrayna’nın Batı standartların-
da rejimini oluşturmak istemesi
ve Türkiye’nin Kırım üzerinden
tahrikine kadar çok geniş bir
yelpaze, bu olaydan etkilene-
cektir.
Diğer Türk
devletleri de
Kırım’danetkilenir
mi?
Ya diğerTürk Cumhuriyet-
leri nasıl etkilenecektir?
Onlar yeni devlet. Bağım-
sızlıklarını 1991 senesinde
ilan ettiler. Bir kısmı Bağımsız
Devletler Topluluğu’na bağlı.
Kazakistan da bunların içinde.
Bir de “Şangay Beşlisi” dedik-
leri ve AB’nin karşıtı olan bir
kuruluş var. Dolayısıyla statü-
lerini bozarak, kendi güçlerini
aşacak şekilde girmezler konu-
ya. Rusya ile ilişkilerini bozma-
dan Türkiye’nin yanında olmayı
denerler. Rusya ile ilişkilerinin
bozulacağı bir durum olursa
tarafsızlığı seçebilirler.
Az önce dediğim gibi,Türk
Cumhuriyetlerinden fazla bir
şey beklememek lazım. Zayıf
devletler.Mesela bir Türkme-
nistan, milli ordusunu kurma-
mış ve kendisini bölgede İsviçre
gibi bir statüde tutuyor. Sadece,
iş BM’ye düşerse, oradaki par-
B
U
söyleşiden
iki gün son-
ra, 6 Mart’ta,
Kırım parlamentosu
(
oy birliğiyle), Kırım’ın
Rusya’nın parçası ol-
ması yönünde karar
aldı ve 16 Mart tari-
hindeki referandumda
halka “Kırım’ın Rus-
ya Federasyonu’na
katılmasından yana
mısınız?” ve “ Kırım’ı
Ukrayna’nın par-
çası olarak ka-
bul eden1992
Anayasası’nın yeni-
lenmesinden yana mı-
sınız?” sorularının so-
rulacağını bildirdi.
Kırım Parlemen-
tosu’nun söz konu-
su kararından sonra,
Kırım Tatar Milli Mec-
lisi (KTMM) Başka-
nı Refat Çubarov
da
bir bildiri yayınlaya-
rak, Dünyadaki bütün
Kırım Tatar teşkilat-
larına, İslam dünyası
sivil toplum teşkilat-
larına, Türk dünya-
sı ile ilgili tüm teş-
kilatlara, demokrasi
ve insan hakları sa-
vunucusu teşkilatla-
ra çağrı yaparak, Kırım
Parlamentosu’nun,
Rusya’nın silahlı milis-
lerin namluları ucunda
aldığı “Kırım’ın Rus-
ya Federasyonu’na
bağlanması” kararının
uluslararası hukuka,
Ukrayna anayasasına
ve kanunlarına aykırı
olduğunu duyurdu.
Dünyadaki bütün
Kırım Tatar teşkilat-
larını ve işbirliği ya-
pılacak demokrasi ve
insan hakları teşki-
latlarını, bulundukla-
rı ülkelerdeki Rusya
Federasyonu Büyü-
kelçilikleri -ve diğer
temsilcilikleri- önün-
de protesto göste-
rileri yapmaya, mek-
tup, faks ve e-posta
ile kınama mesajla-
rı göndermeye davet
eden Çubarov, bu-
nun Kırım’daki barışın
sağlanması için çok
önemli olduğunu be-
lirtiyor.
Kırım’da kan dökül-
mesinin an meselesi
olduğunu da vurgu-
layan KTMM Başka-
nı Refat Çubarov,
Kırım’da durum çok
kritiktir ve her geçen
an daha kötüye git-
mektedir. Rusya Fe-
derasyonu ordusu
desteğini alan Rus-
ya yanlısı grupla-
rın Kırım’ın barışsever
sakinlerine saldırıla-
rı artmaktadır ve kan
dökülmesi an mese-
lesidir. Bu nedenle,
Ukrayna’nın toprak
bütünlüğünü koru-
mak ve Kırım’da kan
dökülmesinin önü-
ne geçmek için Bir-
leşmiş Milletler Barış
Gücü güçlerinin der-
hal Kırım’a gelmesi
hayati bir zorunluluk-
tur” diyor.
Kendisine telefon-
la ulaşıp, son geliş-
meler üzerine ne dü-
şündüğünü sorduğum
Hasan Erge ise bu
gelişmeye hiç şaşır-
madıklarını belirttik-
ten sonra şunları ifa-
de etti:
Bu kararın ulusla-
rarası geçerliliği yok.
Ukrayna anayasası-
na da aykırı. Rusya bu
atakla elini güçlendi-
recek ciddi bir adım
atmıştır. Ukrayna’yı
masaya oturtup ‘Hal-
kın verdiği kararı ta-
nıyın’ diye zorlayacak.
Ukranya da, uluslara-
rası güçler de ‘Bu ka-
rar gerçek değildir, ta-
nımıyoruz’ diyecek,
Rusya da Kırım’ı ko-
parmaya çalışacak.
Sonucu, uluslarara-
sı platformun tutumu
ve kararlığı belirleye-
cektir.”
SONGELİŞMELERNOTLARI
Hükümetimiz,
(
TİKA ile) Kırım’a en fazla yardım
eden hükümet. Bu da KırımTatarları tarafından
takdir ediliyor. Ama bu ilgi, kurtarıcı pozisyonuna
gelirse daha büyük bir sevinç ve güven uyandırır.