91
ekim
2013
BUGÜN KAYSERİ’DE İKİSİ
VAKIF, İKİSİ DE DEVLET ÜNİ-
VERSİTESİ OLAN 4 ÜNİVER-
SİTE KURULDUĞUNDA “BU
ŞEHİR DÖRT ÜNİVERSİTEYİ
KALDIRMAZ” DİYE ELEŞTİ-
RENLER OLDU. ANCAK BİR
ZAMANLAR BU ŞEHİRDEKİ
MEDRESE SAYISI 30’U BUL-
MAKTAYDI. HATTA İLÇELE-
RİNDE BİLE MEDRESELER
VARDI. İSTANBUL, BURSA,
KONYA VE KIRŞEHİR’DE DE
ONLARCA MEDRESE BU-
LUNMAKTAYDI. BUGÜNKÜ
İNSANLAR, BİR ZAMANLAR
ŞEHİRLERİNDE ÜNİVERSİTE-
LER YERİNE MEDRESELER
OLDUĞUNU BİLMEZLER.
BİNALARINI GÖRDÜKLE-
RİNDE İSE ONLARA SADECE
TARİHÎ ESER NAZARIYLA
BAKIP GEÇER, BİR ZAMAN-
LAR O BİNALARDA NE
EĞİTİMLER VERİLDİĞİNİ DE
BİLMEZLER.
İTEYE GEÇİŞ VE SONUÇLARI
bunlardan üniversiteye en yakın
olanı “Museum”du.
10.
yüzyıldan itibaren Arap-
çadan Latinceye pek çok eser
tercüme edilmiş ve 11. yüzyıl-
dan itibaren Batı’da üniversite
niteliği taşıyan okullar açılma-
ya başlanmıştır. Örnek olarak
Bologna, Paris, Roma, Londra,
Oxford ve Cambridge Üniver-
siteleri verilebilir. Bu üniversi-
telerde pek çok İslam bilgininin
eserleri okutulmuştur.
Medreseler kurulmadan ön-
ce, İslam dünyasında felsefi tar-
tışmaların yapıldığı ve bilimsel
faaliyetlerin sürdürüldüğü çe-
şitli kurumlara Dört Halife
döneminden itibaren rastlamak
mümkündür. Bunlar darüşşifa
(
hastane), rasathane (gözleme-
vi) ve beytülhikme (bilgelik ev-
leri) şeklinde sıralanabilir.
İlk olarak Emevi - Abbasi
dönemlerinde kurulmuş olan
medreseler, sırasıyla Endü-
lüs Emevileri, Selçuklular ve
Osmanlılarla devam etmiştir.
Medreseler, 800-1100 tarihleri
arasında en parlak dönemlerini
yaşamış, 1500’lü yıllara kadar
da gelişme göstermişlerdir. Batı
dünyası, medreseleri kopyala-
yarak kurduğu üniversitelerde
elde ettiği bilgileri uygulamaya
başladığında ise medreseler, te-
orik bilgi aktarmaya ve kendini
tekrar etmeye devam etmiş-
lerdir. Medreseler, Batı üni-
versitelerine model olmalarına
rağmen 16. yüzyıldan itibaren
bozulmaya ve 20. yüzyıla ge-
lindiğinde de düşme eğilimi-
ne girmişlerdir. Burada birçok
faktörü sıralamak mümkün
olduğu halde, “kendini yaşadı-
ğı çağın şartlarına uygun hale
getirememek” ilk ve en önemli
faktör olarak sayılabilir.
Toplumu
yönlendirenbilgi
Üniversiteler de kendilerini
yaşatabilmek ve çağın şartla-
rına uygun hale gelmek için
değişim geçirmektedirler. Aksi
halde üniversitelerin sonu da
medreselerinki gibi olmaya
Kayseri Hunat Hatun Medresesi